Jongeren | Volwassenen | Multiplicatie | Internationaal

Blagg - Transitions in Prison
Toepassing van Slimm! in de vrouwengevangenis

Aanleiding
Het project "Toekomst in Balans, een nieuwe uitdaging" is onderdeel van TIP (Transitions in Prison), een Europees partnership ter voorkoming van recidive van gedetineerde vrouwen. Toekomst in Balans moet een interventie opleveren die de reïntegratie van gedetineerde vrouwen in gezin en familie vergemakkelijkt. Uit onderzoek blijkt dat vrouwen die na detentie geïsoleerd raken, veel sneller recidiveren.

In opdracht van "Toekomst in Balans" zal Formaat het Slimm-programma speciaal voor deze doelgroep aanpassen en beschrijven. Het programma van Slimm! zal worden uitgebreid met oefeningen en scènes die van toepassing zijn op de thema's: verzoening met familieleden, terugkeren in de buurt, voogdij/omgangsrecht met de kinderen enz. Bijzondere aandacht is nodig voor vrouwen van wie de familie in het buitenland leeft.

Methodiek
Het Slimm!-programma is afkomstig uit Engeland en heeft in het origineel de titel "Blagg!". Het werd in 1991 ontwikkeld door de Universiteit van Manchester o.l.v. Dr. James Thompson.

Slimm! is gericht op overtreders. Er moet sprake zijn geweest van een incident dat tot een sanctie heeft geleid. Doel van het programma is om de deelnemers zelf te laten ontdekken welke gedragsalternatieven er zijn die niet tot een sanctie leiden.

Slimm! is een interactieve dramaworkshop waarin gestreefd wordt naar een hoge participatiegraad van de deelnemers. Die wordt bereikt doordat Slimm! in de eerste plaats een spel is, waarin je met elkaar reflecteert over normoverschrijdend gedrag. Dat het hier gaat om een dramaworkshop wordt aan de deelnemers niet als zodanig meegedeeld. De klemtoon ligt op het spelen van het spel.

De kern van het Slimm!-programma zit hem in het feit dat de groep "een stap verwijderd" van de veroorzaker(s) van het incident kan werken. Dit houdt in dat er niet direct rondom de eigen overtreding gewerkt wordt, maar rondom een fictief, door de groep bedachte overtreding die door alle leden van de groep begaan zou kúnnen zijn. De eerste stap die de deelnemers doen is het creëren van een fictief personage. Dit personage wordt beschouwd als een lid van de groep. De deelnemers krijgen de opdracht om samen te bedenken hoe dit personage (Sjonnie of Sjanie Slim) voortaan uit de problemen kan blijven. Daarbij gaat het personage ook de confrontatie aan met anderen die bij het incident betrokken zijn, zoals familie en vrienden, maar ook het slachtoffer.

Door deze techniek wordt de indruk vermeden dat het programma zelf een sanctie inhoudt. De deelnemers worden niet met hun eigen schuldvraag geconfronteerd, maar met die van een fictief medegroepslid. De activiteit van de groep krijgt een positieve lading, waardoor weerstanden kunnen worden overwonnen. De deelnemers worden aangesproken op datgene wat ze kunnen bijdragen, niet op datgene wat ze tot dan toe niet gelukt is. Bovendien stelt deze techniek de waarden en normen van de groep centraal, in plaats van de norm die werd overtreden.

 

Planning
Het project wordt uitgevoerd in 2 fasen:

Eerste fase
Inventarisatie => via het geven van een Slimm!-workshop aan ex-gedetineerde vrouwen wordt informatie verzameld over de noodzakelijke aanpassingen van het programma; naar aanleiding daarvan wordt een voorlopige methodiekbeschrijving opgesteld. (maart-mei 2006)

Tweede fase
1. Uitvoering Nederland => eerste concrete ervaringen worden opgedaan tijdens een tweeweeks programma voor vrouwen in de PI Ter Peel (Evertsoord, Limburg); de voorlopige resultaten worden gepresenteerd op een Europese studiedag. (juni-september 2006)
2. Uitvoering Duitsland => internationale ervaring wordt opgedaan tijdens een cursus in de JVA Gelsenkirchen (Roergebied), waarna de definitieve methodiekbeschrijving wordt geschreven. (maart-juni 2007)

Het project staat inhoudelijk onder leiding van Luc Opdebeeck, artistiek leider van Formaat. Hij wordt daarbij geassisteerd door Annemarie Geelhoed en Mieke Coupé. De methodiekbeschrijving wordt opgesteld door Ronald Matthijssen.

Meer informatie over de methodiek is te verkrijgen bij Luc Opdebeeck, tel. 010-452 40 45 of info@formaat.org. Voor informatie over het project Toekomst in Balans: Mw. G. Hoeymakers-Wijnen, tel. 077-464 85 16

Partners in het project "Toekomst in Balans, een nieuwe uitdaging" zijn: Ministerie van Justitie, Categoriaal Overleg Vrouweninrichtingen, Delinkwentie & Samenleving, , Stichting Exodus Venlo, Zorgconcept.