Theateratelier Empowerment
Da Vinci College in Leiden - Afdeling Anderstaligen

In maart 2007 speelde Formaat de Forumtheatervoorstelling Home & Away voor leerlingen van de afdeling Anderstaligen van het Da Vinci College in Leiden. Wethouder van den Berg woonde deze voorstelling ook bij. Een bewogen optreden, omdat veel leerlingen zich herkenden in de lotgevallen van het personage Asmellash. Na afloop van de voorstelling én via de ingevulde evaluatieformulieren lieten veel leerlingen hun waardering blijken. Maar er was ook een punt van kritiek: “eigenlijk hadden wij die voorstelling moeten maken”. Omdat het ons beleid is dat de stem van de deelnemers zo goed mogelijk gehoord wordt, hebben wij deze suggestie opgepakt.

Terugblik
Het project voorzag in 12 workshops/repetities waarbij de leerlingen van het Da Vinci College onder leiding van twee Jokers van Formaat een Forumtheaterstuk zouden ontwikkelen. Het project is uitgevoerd tussen januari en april 2009 en telde in totaal 18 deelnemers tussen 12 en 18 jaar,
waarvan er 10 het hele traject hebben afgemaakt. Er zijn in april 2009 vijf voorstellingen gespeeld, waarvan twee op het Da Vinci College Sumatrastraat, twee op het Da Vinci College Noachstraat en één op het Vlietland College in Leiden.

Resultaten
Een Theateratelier (vgl. ook het boek De Mens in de Hoofdrol van Luc Opdebeeck en Ronald Matthijssen) stimuleert ook de onderlinge solidariteit, het bewustzijn van je rechten en de persoonlijke ontwikkeling van de deelnemers. Dat laatste vertaalde zich onder andere in het maken van bewustere keuzes voor de toekomst (vervolgopleiding) en het zelfverzekerder optreden. Omdat de leerlingen uit zeven verschillende landen afkomstig waren (Egypte, Dominicaanse Republiek, Nigeria, Sierra Leone, Polen, Bulgarije en Marokko) werd enorm veel geleerd van elkaars cultuur. Dit leidde tot wederzijds respect en tot het algemene inzicht, dat er meer dan één manier is om naar mensen en situaties te kijken. In die zin is er intensief gewerkt aan burgerschap.

De vooraf geformuleerde doelstellingen waren:
1. Voor school en leerlingen; ondersteuning en versterking van empowerment, saamhorigheid en oriëntatie op de samenleving;
2. Voor de leerlingen: het ondersteunen bij het opwaarderen van hun zelfbeeld en het vormgeven van hun identiteit; kennismaken met de Nederlandse samenleving; het verwerven van en oefenen met de Nederlandse taal; eerste ervaring te laten opdoen met een productieproces;
3. Voor de school: methodische ervaringen op te doen met Participatief Drama ten behoeve van de vorming van deze kwetsbare doelgroep.

M.b.t. de eerste doelstelling kunnen we stellen dat deze volledig gehaald is. Uit het verslag van de leerkracht blijkt dat het proces een grote impact heeft gehad. De ervaringen tijdens de voorstellingen hebben dit effect versterkt. Omdat de “confrontatie” met Nederlandse jongeren zowel een thema van de voorstelling was als een concrete ervaring tijdens de optredens, was er sprake van een groot leereffect. De leerlingen hebben trots en moedig hun eindproduct gepresenteerd en hun prestatie werd door andere leerlingen gewaardeerd.

Ook de tweede doelstelling is volledig gehaald. Het zelfbeeld is absoluut positiever geworden en de leerlingen hebben veel geleerd over zichzelf, voor een deel nieuwe talenten ontdekt. Ze moesten veel tekst leren en zijn daardoor op een hele andere manier met Nederlands bezig geweest. Tenslotte leverde het betrokken zijn bij een productieproces op het gebied van ‘gezamenlijk werken aan een product’ nieuwe ervaringen op. Het feit dat de groep van 10 het traject afgemaakt heeft en dat sommige jongeren ondanks ziekte of verplichtingen elders de voorstellingen hebben gespeeld, zegt iets over hoe hoog de motivatie was. Een deel van de repetities vond buiten schooltijd plaats, maar dat bleek niet of nauwelijks een belemmering.

De derde doelstelling is gedeeltelijk gehaald. De school heeft weliswaar positieve ervaringen opgedaan maar heeft nog geen besluit genomen m.b.t. de voortzetting van het aanbod.

Financiering
De productie is tot stand gekomen met steun van Fonds1818, de gemeente Leiden en de Stichting Kinderpostzegels Nederland.