Onderzoek naar effecten gereed
Forumtheater: het liefst in een traject

Leiden, december 2001: Sinds een aantal weken staat het zwart op wit: het eerste onderzoek naar de werking van Forumtheater. Centraal in het onderzoeksdesign stond het effect op het moreel redeneren van leerlingen in het 2e jaar van drie scholen in het voortgezet onderwijs in Leiden. Ireen Goltstein en Fieke Pannebakker van de Universiteit Leiden verrichten metingen onder leerlingen die de voorstelling Tolero hadden, en onder een controlegroep die de voorstelling niet gezien had.

Het thema van Tolero was het omgaan met geweld en discriminatie. De voorstelling bestond uit aantal door de actrices gespeelde scènes, aangevuld met door leerlingen zelf gemaakte scènes.

Resultaten
De resultaten waren deels verrassend, deels in oveenstemming met de verwachtingen. De meest in het oog springende conclusie is dat Forumtheater een korte-termijn effect teweeg brengt m.b.t. moreel redeneren, maar dat dit gepaard gaat met een de neiging om eerder de dader te straffen dan het slachtoffer te helpen. Het effect van een voorstelling is weliswaar iets sterker is bij leerlingen op VMBO/MAVO en HAVO-niveau , maar een voorstelling zou in elk geval gepaard zou moeten gaan met flankerende maatregelen. Oftewel: Forumtheater maakt wel iets los, maar het effect moet op school worden vastgehouden.

Een onverwacht effect was de conclusie dat m.n. de jongens verantwoordelijk waren voor de lagere score op moreel redeneren. De meisjes waren gemiddeld meer slachtoffergericht, de jongens meer strafgericht, wat lager scoort op moreel redeneren.

Vervolgonderzoek
Het onderzoek is het eerste kwantitatieve in zijn soort; het is begrijpelijk dat het nog veel vragen open laat. Met de Universiteit Leiden zal daarom gesproken worden over een mogelijk vervolgonderzoek, bij voorkeur in samenhang met het hieronder aangekondigde ZMOK-project. De start van dit onderzoek is gepland voor begin 2003.

Uit OPDRUK 9 - januari 2002