"Dit was effe helemaal echt"
Jongeren nemen agressie onder handen

Leiden, 20 maart 2001: Tijdens een van de voorstellingen van Tolero gaat Barbara (naam gewijzigd) helemaal uit haar dak . Zij speelt een situatie na die zij zelf heeft meegemaakt en waarin zij door twee mensen werd aangevallen. Haar reactie is heel emotioneel. De actrices van Formaat en haar medeleerlingen ondersteunen haar. De zaal zoekt naar een oplossing die niet uitmondt in een vechtpartij zonder dat Barbara haar gezicht hoeft te verliezen. Wat later in de voorstelling speelt een andere leerling een situatie na waarin zij wordt bedreigd. Na drie keer een aanloop genomen te hebben, komt ze op het toneel. Ze stapt naar haar belagers toe en zegt ze de waarheid. Een ovatie van het publiek en misschien een eerste stap op weg naar weerbaarheid. Met Tolero kunnen jongeren situaties neerzetten die ze dagelijks meemaken.

Herkenbaarheid
Of het nu in Leiden, Rotterdam, Den Bosch, Eindhoven of Hengelo was, de deelnemende jongeren herkenden hún verhaal in de voorstelling. Opvallend was de constatering dat zowel allochtone als autochtone jongeren het thema "eer" tot het belangrijkste bestempelden. Agressie werd vaak als een legitieme reactie op vernedering beschouwd. Tijdens de voorstellingen werd er gewerkt rond pesten, discriminatie, uitsluiting, machtsmisbruik. Honderden jongeren zijn tijdens de afgelopen 25 voorstellingen op toneel geweest om oplossingen uit te proberen en de gevolgen te onderzoeken.

Wetenschappelijk onderzoek
17 voorstellingen van Tolero vonden in Leiden plaats, waar de Universiteit een onderzoek uitvoerde naar de effecten van de voorstelling. Studenten Ireen Goltstein en Fieke Pannebakker namen bij 6 klassen vragenlijsten af. In mei en juni volgen de nametingen. Dr. Louis Tavecchio van de vakgroep Pedagogiek hoopt vlak voor de zomer al een eerste indruk te krijgen van de resultaten.

Anti-discriminatie
Op een aantal plaatsen werd Tolero gericht tegen discriminatie ingezet, voor een deel i.s.m. met het Landelijk bureau Bestrijding Rassendiscriminatie (LBR). Op scholen in Rotterdam en Eindhoven waren het vooral marokkaanse en antilliaanse leerlingen die zelf meegemaakte situaties neerzetten en -actief gesteund door medeleerlingen- op zoek gingen naar geweldloze oplossingen. Tijdens de tournee kreeg ook de positie van de leerkracht t.o.v. geweld in de klas veel aandacht.

Veilig uitgaan
Een bijzondere voorstelling was die op 29 maart jl. in het kader van het project Veilig Uitgaan in Hengelo. In de discotheek Max's lieten turkse en surinaamse jongeren zien hoe zij aan de deur van een aantal disco's geweigerd werden. De politie en de aanwezige burgemeester deden voor 250 toeschouwers concrete toezeggingen. De gemeentelijke werkgroep gaat nu de afspraken met de horeca evalueren.

Uit: OPDRUK 6, april 2001