Haviken boven Schijndel
Voorstelling over pesten krijgt vervolg

Schijndel, november 2000 : "Ze moeten weer vriendinnen worden" zegt Astrid (12) heel zachtjes. Ze heeft gezien hoe de vriendschap tussen Peggy, Dani en Annemiek stuk is gegaan omdat Peggy verkering kreeg. Dani en Annemiek zijn Peggy gaan pesten tot het afpersen van geld aan toe. Astrid aarzelt, maar komt dan toch het toneel op om te laten zien hoe ze de vriendschap weer zou willen herstellen. Ze krijgt hulp van andere kinderen in de zaal, die net zo lang oplossingen aandragen totdat de vriendinnen weer met elkaar zijn verzoend.

Actief oplossingen zoeken
Een oefening in conflictbeheersing met brugklassers van het Elde College in het kader van het pestenproject. Ruim 500 brugklasleerlingen bezochten de voorstelling Haviken tijdens de Elde-week begin november. Het participatie-niveau van de leerlingen was hoog. Op toneel probeerden zij allerlei moge-lijkheden uit om het pesten te laten ophouden. De oplossingen varieerden van: geweld gebruiken, wat steeds weer tot een averechts resultaat leidde, bemiddelen, hulp zoeken bij leerkrachten en ouders en uiteindelijk tot zelfbedachte preventie, bijv. door het isoleren van pesters.

Gebroken neus
Toon (12) komt het toneel op om te laten zien wat hij zou doen als twee medeleerlingen zijn band zouden laten leeglopen. Hij loopt met de fiets op de twee, die hem een beetje provoceren, af en slingert de fiets (zogenaamd, ook wij geven om veiligheid) in het gezicht van een van de pesters. Deze valt (gespeeld) met een gebroken neus tegen de grond en de ouders, de schoolleiding en zelf zijn eigen moeder (allemaal rollen van onze acteurs) worden erbij gehaald. Toon toont aanvankelijk geen greintje berouw en accepteert dat hij van school wordt gestuurd. De zaal is het niet met deze afloop eens en vindt dat de leerkracht een verzoeningspoging moet doen. Toon gaat weer zitten en kijkt het aan. Vervolgens wil hij de scène opnieuw spelen, hij wil aan een leraar uitleggen waarom hij de pester heeft verwond. Hij wordt voorwaardelijk geschorst, maar kan wel zijn verhaal doen.

Vergelding
De (echte) leerkracht vertelt ons naar afloop dat Toon precies dat heeft meegemaakt wat er in het stuk gebeurde, namelijk gepest te worden, en er veel te lang mee heeft rondgelopen. Dat uitte zich in wraaknemingen en agressief gedrag. De klas heeft nu kunnen zien wat de gevolgen kunnen zijn van pesten en Toon heeft bevestigd gekregen dat wraak geen oplossing oplevert. De onder een deel van de kinderen van deze leeftijd bestaande norm dat vergelding een legitiem middel tegen pesten is, heeft daarmee een deuk opgelopen.

Anti-pestenbeleid
De leerkrachten en schoolleiding toonden zich tevreden. Uit de evaluatie in de klassen was gebleken dat het onderwerp enorm leefde en de voorstelling een goede basis bood voor het verder werken aan een anti-pestenbeleid. Dit beleid is van belang omdat uit onderzoek telkens naar voren komt dat de relatie tussen leerlingen onderling enerzijds en tussen leerlingen en leerkracht anderzijds van doorslaggevend belang is voor zowel het welbevinden als het onstaan van probleemgedrag. Het Elde-College heeft aangegeven dat ze de voorstelling graag volgend seizoen weer terug willen zien.

Uit: OPDRUK 5, januari 2001