Laatste nummer Opdruk |Opdruk archief

Scholieren zetten acteurs voor het blok
Morele dilemma's marathon


Son en Breugel, 9 oktober
: "Jerry, Jerry!" schalt het door de zaal van centrum De Boerderij. Tijdens het talkshow-dilemma van Voor het blok staat het publiek op de banken. Als de speler als Teletubbies de overgang maken naar de kluisjes-scène ligt de zaal dubbel. Dan stopt de muziek en Gina verschijnt op het toneel: bomberjack, zonnebril, bevelende stem: "Hier!" wijst ze op een medeleerling. Doodse stilte en hoogste concentratie.
In totaal 285 enthousiaste en betrokken leerlingen van groep 7 en 8 van basisscholen uit Son en Breugel zorgden voor 3 bewogen voorstellingen op 1 dag. Zowel de kinderen als de acteurs vlogen de dilemma's om de oren. Opvallend was het hoge niveau van de inspring(st)ers. Ze wisten het de acteurs behoorlijk moeilijk te maken met creatieve oplossingen. Een paar voorbeelden.

Vuurwerkbom
In de scène waarin de populaire bink Paul geld wil lenen om voor zijn verjaardagsfeest een vuurwerkbom te maken bleken veel inspringers bestand tegen de groepsdruk. Zij maakten duidelijk dat er grenzen waren aan de loyaliteit tussen vrienden. Dan maar niet naar het feestje? Paul wil je er ineens niet meer bij hebben, en je bent toch wel een beetje gek op hem. Een nieuw dilemma, waar de kinderen gretig verder mee aan de slag gingen. "Morele dilemma's zijn moeilijke keuzes", wisten ze.

Fietsenhok
Dat groepsdruk nog wat zwaarder kan bleek in de scène waarin Gina eist dat een leerling haar mes in zijn kluisje opbergt. "Om vier uur in het fietsenhok". Moet je dat doen of moet je naar de directeur. Een leerling bedacht een hele originele oplossing: de directeur moest mee naar het fietsenhok en zich in de bosjes verstoppen. In de razendsnel opgebouwde scène in de directiekamer liet de directeur zich overtuigen. Maar mag je nou iemand (Gina) op zo'n manier in de val lokken? "In dit geval wel" zei de inspringer. Deze uitspraak is kenmerkend voor een nieuwe stap in de morele ontwikkeling: je normen en waarden moeten telkens opnieuw worden getoetst. En daar is het bij Voor het blok om te doen.

Toch was er ook hier een nieuw dilemma: als je Gina verklikt kan ze je na schooltijd gaan pesten. Voor diegenen die toch wel naar het fietsenhok gingen gaf dat de doorslag. Het nieuwe dilemma daarbij was dat Gina je dan voortaan wel steeds voor haar karretje zou kunnen spannen. Overigens: als het geen mes was geweest maar de antwoorden van de CITO-toets, zou geen van de kinderen naar de directeur gaan...

Broer verraden
In de derde scène van het stuk besteedden de kinderen veel aandacht aan het overtuigen van de dronken broer, die zijn zusje Nathalie niet op tijd van een feest wil thuisbrengen, hoewel hij dat heeft beloofd. De meesten probeerden de broer te chanteren door te dreigen de ouders over het rijden onder invloed in te lichten. Zij waren van mening dat je je broer best mocht verraden. Met je beste vriend deed je dat trouwens niet.
Aan het eind van elk van de drie vorostellingen zaten nog heel veel kinderen met hun vingers omhoog. Sommigen bleven nog even zitten in de hoop op een toegift, maar helaas, Jerry Springer kwam niet meer... Het project Normen en Waarden hoopt dat Voor het blok nog vaker getoond kan worden.

Over de voorstellingen in Son en Breugel verscheen op 21 oktober 2000l. een artikel in NRC/Handelsblad. Een exemplaar is bij Formaat te bestellen.

Uit: OPDRUK 4, oktober 2000